To nie jest wirus w klasycznym rozumieniu i zwykle nie zagraża danym — ale potrafi doprowadzić do szału i realnie spowalnia komputer. Co gorsza, samo odinstalowanie podejrzanego programu prawie nigdy nie wystarcza.
Skąd to się bierze
- Instalatory darmowych programów, które przy okazji instalują trzy dodatki, jeśli klika się „dalej" bez czytania.
- Zgoda na powiadomienia kliknięta odruchowo na jakiejś stronie. Od tego momentu strona może wyświetlać komunikaty wyglądające jak systemowe.
- Rozszerzenia przeglądarki instalowane „dla wygody", które przy okazji podmieniają wyniki wyszukiwania.
- Fałszywe aktualizacje odtwarzacza wideo albo przeglądarki, proponowane na stronach z filmami.
Objawy
Strona startowa zmieniona bez Twojej wiedzy. Wyszukiwanie przekierowywane na nieznaną wyszukiwarkę. Reklamy w miejscach, w których nigdy ich nie było — również na stronach, które reklam nie mają. Powiadomienia o „wykrytych wirusach" albo „wygranej nagrodzie". Nowe paski narzędzi. Przeglądarka uruchamiająca się sama.
Dlaczego odinstalowanie nie wystarcza
Bo takie oprogramowanie zostawia po sobie kilka niezależnych elementów: rozszerzenie w przeglądarce, wpis w zaplanowanych zadaniach, zmieniony skrót uruchomieniowy z dopisanym adresem, uprawnienia do powiadomień i czasem zmienione ustawienia sieci. Usunięcie programu likwiduje jedno z tych miejsc — reszta działa dalej.
Szczególnie podstępny jest dopisany adres w skrócie do przeglądarki. Wygląda niewinnie, a powoduje, że przy każdym uruchomieniu otwiera się obca strona, niezależnie od ustawień w samej przeglądarce.
Co robimy przy takim zgłoszeniu
- Przegląd rozszerzeń we wszystkich zainstalowanych przeglądarkach.
- Wyczyszczenie listy witryn z uprawnieniami do powiadomień.
- Sprawdzenie i naprawa skrótów uruchomieniowych.
- Przegląd zaplanowanych zadań i wpisów uruchamianych ze startem systemu.
- Sprawdzenie ustawień sieci i serwerów rozwiązujących nazwy stron.
- Skanowanie narzędziem wyspecjalizowanym w tego rodzaju oprogramowaniu.
- Przywrócenie ustawień przeglądarki i sprawdzenie, czy zakładki i hasła są na miejscu.
Jak tego uniknąć
- Pobieraj programy ze stron producentów, nie z serwisów zbiorczych z wielkim przyciskiem „pobierz".
- Przy instalacji wybieraj instalację zaawansowaną i odznaczaj dodatki.
- Odmawiaj zgody na powiadomienia, jeśli nie jesteś pewien, że ich chcesz.
- Nie aktualizuj odtwarzaczy ani przeglądarek z okienek pojawiających się na stronach — aktualizacje przychodzą z samego programu.
- Zainstaluj blokadę reklam. Ogranicza nie tylko reklamy, ale i część takich okazji.
Kiedy to już coś poważniejszego
Jeśli poza reklamami pojawiają się zaszyfrowane pliki, żądania okupu albo dziwna aktywność na kontach — to inna kategoria. Wtedy działamy inaczej i zaczynamy od zabezpieczenia danych.
Jak nas wezwać
Przyjeżdżamy pod wskazany adres, porządkujemy komputer na miejscu i pokazujemy, na co uważać przy instalowaniu programów. Dojazd jest bezpłatny, a diagnoza laptopa przy odbiorze sprzętu nic nie kosztuje. Telefon 22 257 87 54 — całą dobę, siedem dni w tygodniu.