Przepięcie nie zawsze oznacza uderzenie pioruna w budynek. Wystarczy skok napięcia w sieci przy wyładowaniu w okolicy albo przy awarii w rozdzielni. Skutki bywają natychmiastowe, ale równie często ujawniają się dopiero po kilku dniach — i wtedy nikt już nie łączy jednego z drugim.

Którędy wchodzi przepięcie

Nie tylko przez kabel zasilający. Trzy najczęstsze drogi to:

  • Sieć elektryczna — przez zasilacz do płyty głównej.
  • Kabel sieciowy — od routera do karty sieciowej. Bardzo częsta droga w domach z instalacją antenową albo z przewodem biegnącym między budynkami.
  • Instalacja antenowa lub telefoniczna podłączona do urządzeń w tej samej sieci.

Dlatego po burzy sprawdzamy nie tylko zasilacz, ale też kartę sieciową i porty na płycie. Zdarza się, że komputer działa poprawnie, ale przestał widzieć sieć — to typowy ślad przepięcia od strony kabla sieciowego.

Od czego zaczynamy diagnozę

Najpierw zasilacz — jest pierwszą linią obrony i najczęściej to on przyjmuje uderzenie. Sprawdzamy go pod obciążeniem, nie samym testerem. Jeśli zasilacz padł, sprawdzamy, czy przy okazji nie wypuścił nieprawidłowego napięcia na linie zasilające; to decyduje o tym, czy szkody kończą się na nim.

Potem płyta główna: oglądamy sekcję zasilania, szukamy śladów przegrzania i zwarć. Następnie karta sieciowa, porty i dyski. Pełny przegląd ma sens, bo uszkodzenia po przepięciu bywają rozproszone.

Objawy opóźnione

Podzespół, który dostał skok napięcia, ale nie padł od razu, potrafi pracować przez kilka dni z nadwerężonymi elementami. Objawy to niestabilność, losowe restarty i błędy pamięci. Jeśli po burzy komputer „jakoś działa, ale dziwnie", warto go sprawdzić, zanim awaria dokona się do końca — również dlatego, że wtedy zwykle da się jeszcze bezpiecznie skopiować dane.

Co z danymi

Dyski przy przepięciu cierpią rzadziej niż płyta, ale jeśli ucierpiały — sprawa jest poważna, bo uszkodzeniu ulega elektronika nośnika. Wtedy wchodzi odzyskiwanie danych. Nie próbuj wielokrotnie uruchamiać dysku, który po burzy nie jest wykrywany; każda próba to ryzyko.

Jak się zabezpieczyć na przyszłość

  • Listwa przeciwprzepięciowa — najtańsze zabezpieczenie, ale kupuj listwę z realną ochroną, nie zwykły przedłużacz z wyłącznikiem.
  • Zasilacz awaryjny — chroni zarówno przed przepięciem, jak i przed nagłym zanikiem prądu, który potrafi zniszczyć system plików w trakcie zapisu. Przy komputerze firmowym to nie luksus, tylko ubezpieczenie ciągłości pracy.
  • Zabezpieczenie linii sieciowej, jeśli kabel biegnie między budynkami.
  • Odłączanie sprzętu na czas silnych burz, jeśli nie ma innych zabezpieczeń. Odłączenie oznacza wyjęcie wtyczki, nie samo wyłączenie komputera.
  • Kopia zapasowa poza komputerem — jedyna ochrona, która działa niezależnie od rodzaju awarii.

Jak działamy

Przyjeżdżamy pod wskazany adres, robimy pełny przegląd po przepięciu i mówimy wprost, co da się uratować. Dojazd, odbiór i zwrot są bezpłatne; diagnostyka komputera stacjonarnego jest płatna i zaliczana na poczet naprawy. Telefon 22 390 56 49 — całą dobę, siedem dni w tygodniu.

Powiązane teksty